4
Hac – Davos – Göçer Evli Uygarlık
Nur, Nar ve Ateş Arasında Siyasetin Üç Yüzü
Bu bölüm, bir benzetme denemesi değildir.
Bir karşılaştırma oyunu hiç değildir.
Bu metin, insanlığın toplanma, yön tayini ve siyasal merkez kurma ihtiyacının üç farklı uygarlık biçiminde aldığı hâli açığa çıkarmayı amaçlar.
Hac, Davos ve Göçer-Evli Uygarlık;
aynı ihtiyacın, üç ayrı ontolojik zeminde kurduğu üç farklı dünyadır.
Bu fark anlaşılmadan ne kent–şehir ayrımı kavranabilir,
ne de Yeni Türkiye Siyaseti’nin niçin zorunlu olduğu görülebilir.
---
Hac: Nur Merkezli Toplanma
Hac, modern aklın sandığı gibi “bireysel bir ibadet” değildir.
Ama Davos gibi “karar üreten bir kongre” de değildir.
Hac, nur merkezli bir toplanmadır.
Nur burada bir metafor değil, bir siyasal ilkedir:
Eşitlik üretir,
Mesafeyi korur,
Kimliği eritmez,
Gücü merkezileştirmez.
İhram, yalnızca bir kıyafet değil;
statünün, mülkiyetin ve tahakkümün askıya alınmasıdır.
Hac’da kimse temsilci değildir,
kimse yönetici değildir,
kimse karar verici elit değildir.
Herkes aynı merkeze bakar,
ama kimse merkezin sahibi değildir.
Bu yüzden Hac:
Kent değildir,
İmparatorluk değildir,
Bürokratik bir merkez değildir.
Hac, şehir fikrinin en saf hâlidir: mesafeli, eşitlikçi, yatay ve arındırıcı.
---
Davos: Nar Merkezli Toplanma
Davos ise tam karşı uçta durur.
Davos, nar merkezli bir toplanmadır.
Nar burada ışık değil, yakıcılıktır.
Nar:
Mesafeyi kapatır,
Her şeyi dolaşıma sokar,
Her şeyi birbirine fazla yaklaştırır,
Sonunda her şeyi yakar.
Davos’ta eşitlik yoktur.
İhram yoktur.
Askıya alma yoktur.
Tam tersine:
Sermaye görünür kılınır,
Güç yoğunlaştırılır,
Karar örtük biçimde merkezileştirilir.
Davos, küresel kentin mabedidir.
Burada konuşulan şeyler:
“Kalkınma”dır ama kimin için olduğu belirsizdir,
“Teknoloji”dir ama bedelini kimin ödeyeceği söylenmez,
“Gelecek”tir ama halk yoktur.
Bu nedenle Davos:
Şehir değildir,
Nur üretmez,
Arındırmaz.
Davos, seküler kafesin üst katıdır.
Küresel dehlizin aydınlatılmış ama çıkışsız salonudur.
---
Göçer-Evli Uygarlık: Ateşi Taşıyan Siyaset
Hac nurdur.
Davos nardır.
Göçer-Evli Uygarlık ise ateştir.
Ama bu ateş:
Yakmak için değil,
Isıtmak içindir.
Göçer-Evli düzen, ateşi mekâna hapsetmez.
Onu taşır, dolaştırır, sınırlar.
Bu yüzden:
Kent kurmaz,
Şehri yürütür.
İmparatorluk inşa etmez,
Töre üretir.
Göçer-Evli Uygarlık:
Ne Hac gibi askıya alır,
Ne Davos gibi merkezileştirir.
Devleti hakem yapar, hukuku mekândan büyük tutar, mesafeyi ahlâk sayar.
Ateş burada:
Ocaktır,
Hanelidir,
Evli’dir.
Ensestiyöz değildir çünkü mesafeyi korur.
Tekasürcü değildir çünkü birikimi sınırlar.
İmparatorlukçu değildir çünkü konik değil ağsaldır.
---
Kent – Şehir Ayrımı Burada Netleşir
Şehir:
Nurla kurulur,
Mesafeyle yaşar,
Ahlâkla ayakta durur.
Kent:
Narla büyür,
Mesafeyi yakar,
Tekasürle beslenir.
Göçer-Evli Uygarlık ise:
Şehri sabitlemez,
Kenti kutsamaz.
Şehri yürütür, kenti durdurur.
Bu yüzden Göçer-Evli siyaset, ne Hac’ı Davoslaştırır, ne Davos’u meşrulaştırır.
İkisini de yerli yerine koyar.
---
Yeni Türkiye Siyaseti Bu Üçgenden Doğar
Yeni Türkiye Siyaseti, Hac’ın nurunu hatırlar, Davos’un narını teşhis eder, Göçer-Evli ateşi siyasete taşır.
Bu siyaset:
Küresel dehlizi reddeder,
Seküler kafesi kırar,
Kent merkezli tahakkümü durdurur.
Bu bir tercih değildir.
Bu bir estetik mesele hiç değildir.
Bu, varlık meselesidir.
Çünkü:
Nur kaybolursa toplum körleşir,
Nar hâkim olursa her şey yanar,
Ateş taşınmazsa ocak söner.
Yeni Türkiye, ateşi taşıyacak siyasal ölçeğin adıdır.
Ve artık bu ad, sadece söylenmek için değil, kurulmak için vardır.
Ertuğrul Tulpar
24 - Ocak - 2026
Son İletiler