Son İletiler

Sayfa: 1 [2] 3 4 ... 10
11
Kur’an’ı Düzen Kitabı Olarak Değil, Etik Askı Metni Olarak Okumak
(Metodolojik Not)

Bu çalışma, Kur’an’ı bir ekonomik, siyasal ya da toplumsal düzen modeli olarak okumayı bilinçli biçimde reddeder. Aynı şekilde Kur’an’ı mevcut düzenleri meşrulaştıran bir ideolojik metin olarak ele almayı da reddeder. Bu iki okuma biçimi, görünürde karşıt olsalar da aynı varsayımı paylaşır: Kur’an’ın insan için kurulabilir ve uygulanabilir bir düzen sunduğu varsayımı.

Oysa bu metnin hareket noktası şudur:
Kur’an, insanın düzen kurma kapasitesini inkâr etmez; ancak kurulan düzenin adalet, hakikat ve meşruiyet iddiasını sürekli olarak askıya alır. Bu nedenle Kur’an ne anarşik bir metindir ne de kurucu bir siyasal manifesto. Kur’an’ın müdahalesi, düzenin kendisine değil; düzenin mutlaklaştırılmasına yöneliktir.

Bu metodolojik tercih, Kur’an’daki temel kavramların — rızık, adalet, mülk, üstünlük, şiddet — modern siyasal ve iktisadî kategorilerle doğrudan özdeşleştirilmesine karşı çıkar. Kur’an’da bu kavramlar bir sistem inşa etmez; tam tersine, insanın kendi kurduğu sistemleri haklılaştırma ve kutsallaştırma eğilimini kesintiye uğratan etik eşikler olarak işlev görür.

Bu bağlamda:

Rızık, emek karşılığı dağıtılan bir hak değil; insanın “hak ettim” iddiasını askıya alan bir sınırdır.

Adalet, eşitlik üreten bir dağıtım şeması değil; hüküm verme iştahını erteleyen bir ilkedir.

Şiddet, bütünüyle yok edilen bir olgu değil; meşruiyeti insandan çekilip Tanrı’ya nispet edilerek sınırlanan bir potansiyeldir.

Mülk, mutlak sahiplik değil; geçici tasarruf alanıdır.

Üstünlük, yöneten–yönetilen hiyerarşisini sabitleyen bir norm değil; karşılıklı bağımlılık yaratan bir farktır.

Bu nedenle Kur’an, insan düzenini “yanlış” ilan etmez; fakat hiçbir düzenin kendisini son söz, nihai adalet ya da ilahi iradenin doğrudan temsili olarak sunmasına izin vermez. Kur’an’ın temel jesti, düzen kurmak değil; düzenin kendi şiddetini adalet adı altında meşrulaştırma biçimlerini görünür kılmak ve askıya almaktır.

Bu metodolojik çerçeve, Kur’an’ı savunma ya da mahkûm etme ikiliğinin dışına çıkar. Amaç, Kur’an’ın ne dediğini değil, metin olarak ne yaptığını izlemektir. Kur’an burada bir model sunmaz; bir etik gerilim alanı açar. Okur bu gerilimle baş başa bırakılır; rahatlatılmaz, yönlendirilmez, kesin bir programa teslim edilmez.

Bu nedenle bu çalışma, Kur’an’ı:

bir düzen önerisi olarak değil,

bir devrim çağrısı olarak değil,

düzen kurma arzusunun kendisini sınayan bir metin olarak okur.

Ertuğrul Tulpar
26 - Ocak - 2026
12
Din & Felsefe / KURAN'DA RIZIK, ADALET VE ŞİDDET
« Son İleti Gönderen: Ertugrul Tulpar 26 Ocak 2026, 04:41:59 ös »
RIZIK, ADALET VE ŞİDDET
(Rezzâk – Âdil – Şedîd)

Bu metin, Kur’an’da sıkça birlikte anılan fakat modern okumalarda birbirinden koparılan üç alanı — rızık, adalet ve şiddet — yeniden yan yana getirmeyi amaçlar. Bu üçlü, Kur’an’da bir sistem oluşturmaz; aksine her sistemleşme girişimini kesintiye uğratan bir etik gerilim hattı üretir.

Kur’an, rızkı dağıtılacak bir hak, adaleti kurulacak bir düzen, şiddeti ise uygulanacak bir araç olarak sunmaz. Tam tersine, bu üç alanı sürekli olarak insanın talep, itiraz ve hüküm verme arzusunu askıya alan bir eşik olarak işler.

1. Rızık (Rezzâk): Hak Değil, Askı

Kur’an’da rızık, emek–karşılık ilişkisiyle kurulmaz.
“Allah dilediğine rızkı açar, dilediğinden kısar” ifadesi, keyfî bir dağıtım ilkesi değildir; insanın adalet talebini Tanrı’ya yöneltmesini engelleyen bir kırılma noktasıdır.

Rızık:
Bir hak değildir,
Talep edilebilir bir alacak değildir,
Hesaplanabilir bir dağıtım planı değildir.

Rızık, tam tersine, insanın şu cümleyi kurmasını askıya alır:

“Bunu hak ediyorum.”

Bu askı noktası kritik bir işlev görür:
Adalet talebi Tanrı’ya yöneldiği anda, şiddet meşrulaşma riski kazanır. Kur’an, rızkı bu nedenle hesapsız olarak tanımlar. Hesap, insanın elinden alınır.

2. Adalet (Âdil): Eşitlik Değil, Kesinti

Kur’an’da adalet, modern anlamda bir eşitlik ilkesi değildir.
Ne ekonomik bir model, ne de siyasal bir programdır.

Adalet (ʿadl):
Paylaştırmaz,
Dengelemez,
Sistem kurmaz.

Adalet, Kur’an’da şiddetin gerekçelendirilmesini kesintiye uğratan bir ilke olarak çalışır. Bu nedenle adalet, sonuç üretmez; sınır üretir.

Kur’an’ın adaleti şunu yapar:

“Haklı olsan bile, hüküm vermekte acele etme.”

Bu yüzden Kur’an’da adalet, çoğu zaman ertelemeyle, sabırla ve hükmün Allah’a bırakılmasıyla birlikte anılır. Adalet, insanın hüküm verme iştahını törpüler.

3. Şiddet (Şedîd): Yok Edilmeyen, Askıya Alınan

Kur’an, şiddeti bütünüyle ortadan kaldırmaz.
Şiddet (şedîd), Kur’an’da potansiyel olarak hep vardır.

Ancak bu şiddet:

Sürekli uygulanmaz,
Norm hâline getirilmez,
İnsan eliyle mutlaklaştırılmaz.

“Allah şedîd’ül-ikabtır” ifadesi, insanın şiddet yetkisini kendine mal etmesini engelleyen bir ifadedir. Şiddet Tanrı’ya nispet edildiği ölçüde, insanın elinden çekilir.

Bu nedenle Kur’an’da şiddet:
Bir yönetim aracı değil,
Bir etik uyarıdır.

Mülk – Emlâk – Mâlik – Melik
(Sahiplikten Hükümranlığa)

Kur’an’da mülk, modern anlamda bir özel mülkiyet rejimi değildir.

Mülk: Geçici tasarruf alanı
Emlâk: Elden çıkabilir olan
Mâlik: Sahip olduğunu sanan
Melik: Hükmü elinde tutan

Kur’an, insanı mâlik olarak tanımlar; melik olarak değil.
Bu ayrım kritiktir: İnsan sahip olabilir, ama hüküm veremez.

“Allah mülkün sahibidir” ifadesi, mülkiyeti kutsallaştırmaz; tam tersine insanı mutlak sahiplik iddiasından mahrum bırakır.

Sistem Değil, Askı
Rızık, adalet ve şiddet; Kur’an’da bir ekonomik-siyasal düzen kurmaz.
Kur’an’ın yaptığı şey şudur:

İnsan, elindeki farkı hak,
elindeki gücü adalet,
elindeki şiddeti meşruiyet saymasın diye
her birini askıya alır.

Bu nedenle Kur’an, bir düzen kitabı değil;
düzen kurma arzusunu sürekli bozan bir metindir.

Ertuğrul Tulpar
26 - Ocak - 2026
13
Psikoloji / AIPAC and The Evangelical Church making a GENOCIDE
« Son İleti Gönderen: Normandmes 26 Ocak 2026, 01:52:19 ös »


Learn Who are the Jews?

https://www.youtube.com/shorts/SEB3w3A98rU
----------------------------------------------

with their alleged ceasefire, the end of the war in Gaza (per Trump). They halted the Gainsaid (destroying children with aerial bombings). And now they are gradually starving and eliminating them in slow motion.

Don't hesitate to call it what it is

AIPAC ( https://www.youtube.com/watch?v=COx-t-Mk6UA ) and The Evangelical Church (America) are creating a GENOCIDE.

https://www.youtube.com/shorts/IrX9v6DKH1g

AIPAC, The Evangelical Church, Miriam Adelson, Elon Musk, and timothy mellon and   America tax payer, and Israel destroyed over 785,000 students' ability to attend school and learn. Their actions resulted in the complete destruction of 494 schools and universities, many of which were destroyed by bombing.

The most devastating genocide in the world is being carried out by the follwoing :

1- Benjamin Netanyahu and Donald Trump
2- The Evangelical Church in USA.
3- AIPAC, brows  https://www.youtube.com/watch?v=COx-t-Mk6UA
4- Miriam Adelson brows https://www.youtube.com/watch?v=Nr0LkA7VW7Q
5- Elon Musk.
6- Timothy mellonand brows https://www.youtube.com/shorts/1XJ893-kAh0 
 
Which kill innocent women and children in Gaza.

May the eyes of starving children haunt us all

https://www.jewishvoiceforlabour.org.uk/article/may-the-eyes-of-starving-children-haunt-us-all/

https://www.tiktok.com/@charitymealsuk/video/7534294624647580950?is_from_webapp=1&sender_device=pc&web_id=7537073515586897430

https://www.dci-palestine.org/starving_a_generation_report_indicts_israel_for_weaponizing_starvation_as_a_tool_of_genocide

https://www.tiktok.com/@1948nakba.p4/video/7536871676156398870?is_from_webapp=1&sender_device=pc&web_id=7537073515586897430

The Torah, which is part of the Bible, has commanded that the same be done to the Jews. The order of the Torah, which is part of the Bible, is to immediately kill any Jew you see on the street. Since the Jews in Gaza have also killed women and children, you should kill any Jews - men, women, and children - as soon as you see them, whether on the street or anywhere else. And because they have killed everyone in Gaza without mercy, you must do the same to them. If you carry out these actions, you will be following the order of the Torah, which is part of the Bible, and you will be rewarded by going to heaven.

14
Din & Felsefe / Ynt: KENT AKLININ SAVUNUSU VE ÇÖKÜŞÜ
« Son İleti Gönderen: Ertugrul Tulpar 25 Ocak 2026, 11:38:57 ös »
ERTUĞRUL TULPAR'IN DİĞER YAZILARI

DEHLİZ TEORİSİ: KÜRESELDEN YERELE MÜNAFIKLIK, ATEŞ VE PARALEL DÜZEN
https://escinselterapi.net/forum/index.php?topic=2745.0

KÜRESEL DEHLİZİN KARTOGRAFİSİ: ATEŞ, ENERJİ VE DOLAŞIM
https://escinselterapi.net/forum/index.php?topic=2746.0
15
Din & Felsefe / KENT AKLININ SAVUNUSU VE ÇÖKÜŞÜ
« Son İleti Gönderen: Ertugrul Tulpar 25 Ocak 2026, 05:54:49 ös »
KENT AKLININ SAVUNUSU VE ÇÖKÜŞÜ
Seküler Kafesin İçinden Konuşanlara Cevap

Kentçi, seküler ve küresel akıl kendini çoğu zaman “rasyonel”, “ilerici”, “barışçıl” olarak sunar.
Oysa bu akıl, aynı mekânsal varsayımı paylaşır:
Her şey merkezde toplanmalı, her şey dolaşıma girmeli, her şey şeffaflaşmalıdır.

Bu varsayım masum değildir.

Kent, bir mekân değil; bir siyasal teknolojidir.¹
Bu teknoloji mesafeyi kapatır, farkı eritir, sürekliliği yakar.
Yakınlık burada ilişki değildir; yakıcılıktır (nar).

Kentçi akıl, şehri savunduğunu iddia ederken, aslında şehri imkânsızlaştırır.
Çünkü şehir mesafe ister.
Mahremiyet ister.
Hukukun mekândan büyük olmasını ister.

Kent bunların hepsini “verimsizlik” sayar.

Seküler Kafes

Seküler akıl, dinle değil; mesafeyle kavgalıdır.
Aşkın olanla değil; sınırla problemi vardır.
Bu nedenle her şeyi görünür kılar, her şeyi ölçer, her şeyi denetlenebilir hâle getirir.

Bu durum özgürlük üretmez.
Bu, seküler kafes üretir.²

Kafesin özelliği şudur:
İçindekiler uçtuklarını zanneder.
Ama yön hep aynıdır.

Kentçi siyaset bu kafesi büyütür.
Küreselcilik ise kafesi birbirine bağlar.

Küresel Dehliz

Küresel düzen bir “dünya toplumu” kurmaz.
Bir dehliz kurar.³
Dehliz; girişi bol, çıkışı belirsiz olan bir geçittir.

Uluslar bu dehlizde ölçek kaybeder.
Halklar bu dehlizde temsil kaybeder.
Şehirler bu dehlizde kentleşir.

Kentçi akıl bu duruma “entegrasyon” der.
Oysa bu, yönsüz dolaşımdır.

Tekasür ve Akdeniz Mirası

Kentçi siyaset, büyümeyi ahlâk sayar.
Biriktirmeyi erdemleştirir.
Merkezi kutsar.

Bu mantık, Akdeniz tipi imparatorlukların tekasürcü mirasıdır.⁴
Her şeyi yığarak ayakta kalma sanrısı.

Oysa tekasür, yakıcıdır.
Şehri yakar.
İnsanı yakar.
Hafızayı yakar.

Göçer-Evli Uygarlık: Karşı Hat

Bu kitaptaki karşı teklif, bir nostalji değildir.
Bir “geçmişe dönüş” çağrısı hiç değildir.

Göçer-Evli Uygarlık,
yerleşik imparatorlukların dikey tahakkümüne karşı
yatay, taşınabilir, hukuk-merkezli bir siyasal tecrübedir.⁵

Bu tecrübe:
• Merkezsizdir ama dağınık değildir,
• Devletlidir ama putlaştırmaz,
• Şehri yürütür ama kenti çoğaltmaz,
• Mesafeyi ahlâk sayar.

Bu nedenle kentçi akıl, bu tecrübeyi “ilkel” sayar.
Çünkü bu tecrübe kafese sığmaz.

Tehâfül: Çöküşün Adı

Kentçi-seküler-küresel akıl kendi tutarsızlıklarını örtmek için süreklilik anlatır.
Oysa yaşanan şey tehâfüldür:
Yani içten içe çözülme, sessiz çöküş.⁶

Enerji krizleri,
tedarik zinciri kopuşları,
kent depresyonları,
ruhsal dağılmalar…

Bunların hiçbiri arıza değildir.
Bunlar sistemin kendisidir.

Son Not

Bu bölüm bir çağrı yapmaz.
Bir birlik önermez.
Bir isim koymaz.

Sadece şunu söyler:

Kentçi akıl,
seküler kafesi büyütürken
küresel dehlizi derinleştirir.

Göçer-Evli tecrübe ise
kafesi reddeder,
dehlizi geçer,
şehri yeniden mümkün kılar.

Gerisi, bu hissi takip edebilenlere kalmıştır.

Ertuğrul Tulpar
25 - Ocak - 2026

Dipnotlar
1. Kentin siyasal teknoloji olarak okunması için bkz. Henri Lefebvre, The Production of Space.

2. “Seküler kafes” kavramı, sekülerleşmenin özgürleştirici değil düzenleyici/denetleyici işlevine işaret eder.

3. Dehliz metaforu, küresel dolaşımın yönsüz ve çıkışsız yapısını anlatmak için kullanılır.

4. Tekasür eleştirisi için bkz. Kur’an, Tekâsür Suresi; ayrıca Akdeniz imparatorlukları üzerine Braudel.

5. Göçer-Evli Uygarlık kavramı, yerleşik/göçebe ikiliğini aşan, hukuk ve meslek üzerinden örgütlenen şehir fikrini ifade eder.

6. Tehâfül (çöküş), ani yıkım değil, süreklilik görüntüsü altında çözülme anlamında kullanılmıştır.
16
YENİ TÜRKİYE SİYASETİ MANİFESTOSU
Nurun Hatırlanışı, Narın Teşhiri, Ateşin Taşınışı

Bu metin bir uzlaşma çağrısı değildir.
Bir reform önerisi hiç değildir.
Bu metin, çökmekte olan bir dünya düzeninin içinden konuşur.

Artık şunu açıkça söylemek zorundayız:
Eski siyaset bitmiştir.
Sağ–sol, laik–dindar, ulusal–küresel karşıtlıklarının tamamı kent merkezli aynı aklın varyantlarıdır.

Bugün dünyayı yöneten şey ideolojiler değil,
kent,
tekasür,
merkezileşme,
ve küresel dehlizdir.

Bu dehliz ışıklıdır ama çıkışsızdır.
Şeffaftır ama boğucudur.
Özgürlük konuşur ama mesafeyi yok eder.

Bu nedenle yeni bir dile değil,
yeni bir siyasal ontolojiye ihtiyacımız var.


---

Hac: Nurun Toplanması

Hac bir ibadet olmaktan önce,
bir siyasal hakikat sahnesidir.

Hac’da güç askıya alınır.
Statü çözülür.
Mülkiyet silinir.
Temsil iptal edilir.

Herkes aynı merkeze yönelir
ama kimse merkezin sahibi değildir.

Bu yüzden Hac:

Kent değildir,

İmparatorluk değildir,

Yönetim aygıtı hiç değildir.


Hac, nur merkezli bir toplanmadır.
Nur eşitler.
Nur mesafe üretir.
Nur yakmaz.

Bu yüzden Hac şehirdir.
Ama sabit bir şehir değil,
ahlâkî bir şehir fikridir.


---

Davos: Narın Saltanatı

Davos bunun tersidir.

Davos, küresel kentin mabedidir.
Nar merkezlidir.

Nar aydınlatmaz.
Nar yakar.

Davos’ta:

Güç görünür,

Sermaye meşrulaşır,

Karar örtükleşir.


Burada eşitlik yoktur.
Askı yoktur.
Arınma yoktur.

Burada yalnızca:

Yönetilebilirlik vardır,

Tekasür vardır,

Yakınlığın zorbalığı vardır.


Davos, seküler kafesin vitrini,
küresel dehlizin toplantı salonudur.

Işık vardır.
Ama nur yoktur.


---

Kent: Ensestiyöz Siyaset

Kent masum değildir.
Kent tarafsız değildir.

Kent, mesafeyi kapatır.
Her şeyi birbirine fazla yaklaştırır.
Yakınlık burada sevgi değildir; yakıcılıktır (nar).

Kentte:

Aile çözülür,

Mahalle dağılır,

Beden metalaşır,

İnanç vitrine çıkar,

Emek görünmez olur.


Bu yüzden kent siyaseti ensestiyözdür.

Her sınırı ihlal eder.
Her farkı eritir.
Her mesafeyi “özgürlük” diye yakar.

Ensestiyöz siyaset,
kenti şehir zannederek dişil olanı yakar;
geriye yalnızca eril bir güç gösterisi kalır.

Türkiye’de İslamcı siyaset dahi,
kalkınmacı olduğu ölçüde Kemalisttir.
Türkiye’de sol ise,
kentçi olduğu ölçüde sermayenin dilini konuşur.

Kavga ettikleri şeyler farklıdır,
ama taptıkları mekân aynıdır.


---

Göçer-Evli Uygarlık: Ateşin Taşınışı

Bizim cevabımız ne Hac’ı Davoslaştırmak,
ne Davos’u ahlâkla süslemektir.

Bizim cevabımız:
Göçer-Evli Uygarlıktır.

Göçer-Evli düzen:

Ateşi mekâna hapsetmez,

Onu taşır, sınırlar, evcilleştirir.


Bu ateş:

Yakmak için değil,

Isıtmak ve yaşatmak içindir.


Göçer-Evli siyaset:

Merkezsizdir ama dağınık değildir,

Devletlidir ama kutsalcı değildir,

Hukukludur ama beton sevmez,

Hareketlidir ama kaotik değildir.


Devleti tanır,
ama onu tanrılaştırmaz.

Hukuku bilir,
ama onu mekâna zincirlemez.

Mesafeyi korur,
çünkü ahlâk bilir.

Bu yüzden:

Kenti durdurur,

Şehri yürütür,

Tekasürü sınırlar,

İmparatorluğu reddeder.



---

Tehâfüt: Eski Aklın Çöküşü

Bugün yaşanan şey bir kriz değildir.
Bir tehâfüttür.

Kent merkezli uygarlık çökmektedir.
Teknoloji masalları enerjiye çarpmaktadır.
Dijital bolluk anlatısı fiziksel kıtlıkta dağılmaktadır.

Bu yüzden:

Eski Atlantik yok,

Eski Avrasya yok,

Eski denge politikaları yok.


Artık yalnızca ölçek savaşı vardır.

Ve küçük olan kaybolur.


---

Yeni Türkiye

Yeni Türkiye gelmiyor.
Zaten buradaydı.

Ama artık:

Adını koyuyor,

Dilini sertleştiriyor,

Mesafesini koruyor.


Bu bir davet değildir.
Bir müzakere çağrısı hiç değildir.

Bu bir kopuş bildirisidir.

Kentle barışan herkesle,
hangi ideolojiden olursa olsun,
hesaplaşma kaçınılmazdır.

Nur kaybolursa körleşiriz.
Nar hâkim olursa yanarız.
Ateşi taşımazsak söneriz.

Yeni Türkiye,
ateşi taşıyacak siyasal iradenin adıdır.

Ve bu sefer
dil yumuşamayacak.

Ertuğrul Tulpar
24 - Ocak - 2026
17
Hac – Davos – Göçer Evli Uygarlık
Nur, Nar ve Ateş Arasında Siyasetin Üç Yüzü

Bu bölüm, bir benzetme denemesi değildir.
Bir karşılaştırma oyunu hiç değildir.
Bu metin, insanlığın toplanma, yön tayini ve siyasal merkez kurma ihtiyacının üç farklı uygarlık biçiminde aldığı hâli açığa çıkarmayı amaçlar.

Hac, Davos ve Göçer-Evli Uygarlık;
aynı ihtiyacın, üç ayrı ontolojik zeminde kurduğu üç farklı dünyadır.

Bu fark anlaşılmadan ne kent–şehir ayrımı kavranabilir,
ne de Yeni Türkiye Siyaseti’nin niçin zorunlu olduğu görülebilir.

---

Hac: Nur Merkezli Toplanma

Hac, modern aklın sandığı gibi “bireysel bir ibadet” değildir.
Ama Davos gibi “karar üreten bir kongre” de değildir.

Hac, nur merkezli bir toplanmadır.

Nur burada bir metafor değil, bir siyasal ilkedir:

Eşitlik üretir,

Mesafeyi korur,

Kimliği eritmez,

Gücü merkezileştirmez.

İhram, yalnızca bir kıyafet değil;
statünün, mülkiyetin ve tahakkümün askıya alınmasıdır.

Hac’da kimse temsilci değildir,
kimse yönetici değildir,
kimse karar verici elit değildir.

Herkes aynı merkeze bakar,
ama kimse merkezin sahibi değildir.

Bu yüzden Hac:

Kent değildir,
İmparatorluk değildir,
Bürokratik bir merkez değildir.


Hac, şehir fikrinin en saf hâlidir: mesafeli, eşitlikçi, yatay ve arındırıcı.

---

Davos: Nar Merkezli Toplanma

Davos ise tam karşı uçta durur.

Davos, nar merkezli bir toplanmadır.
Nar burada ışık değil, yakıcılıktır.

Nar:

Mesafeyi kapatır,
Her şeyi dolaşıma sokar,
Her şeyi birbirine fazla yaklaştırır,
Sonunda her şeyi yakar.

Davos’ta eşitlik yoktur.
İhram yoktur.
Askıya alma yoktur.

Tam tersine:

Sermaye görünür kılınır,
Güç yoğunlaştırılır,
Karar örtük biçimde merkezileştirilir.
Davos, küresel kentin mabedidir.

Burada konuşulan şeyler:

“Kalkınma”dır ama kimin için olduğu belirsizdir,

“Teknoloji”dir ama bedelini kimin ödeyeceği söylenmez,

“Gelecek”tir ama halk yoktur.


Bu nedenle Davos:

Şehir değildir,
Nur üretmez,
Arındırmaz.

Davos, seküler kafesin üst katıdır.
Küresel dehlizin aydınlatılmış ama çıkışsız salonudur.

---

Göçer-Evli Uygarlık: Ateşi Taşıyan Siyaset

Hac nurdur.
Davos nardır.

Göçer-Evli Uygarlık ise ateştir.

Ama bu ateş:

Yakmak için değil,
Isıtmak içindir.

Göçer-Evli düzen, ateşi mekâna hapsetmez.
Onu taşır, dolaştırır, sınırlar.

Bu yüzden:

Kent kurmaz,

Şehri yürütür.

İmparatorluk inşa etmez,

Töre üretir.


Göçer-Evli Uygarlık:

Ne Hac gibi askıya alır,
Ne Davos gibi merkezileştirir.

Devleti hakem yapar, hukuku mekândan büyük tutar, mesafeyi ahlâk sayar.

Ateş burada:

Ocaktır,
Hanelidir,
Evli’dir.

Ensestiyöz değildir çünkü mesafeyi korur.
Tekasürcü değildir çünkü birikimi sınırlar.
İmparatorlukçu değildir çünkü konik değil ağsaldır.

---

Kent – Şehir Ayrımı Burada Netleşir

Şehir:

Nurla kurulur,
Mesafeyle yaşar,
Ahlâkla ayakta durur.

Kent:
Narla büyür,
Mesafeyi yakar,
Tekasürle beslenir.

Göçer-Evli Uygarlık ise:

Şehri sabitlemez,

Kenti kutsamaz.

Şehri yürütür, kenti durdurur.

Bu yüzden Göçer-Evli siyaset, ne Hac’ı Davoslaştırır, ne Davos’u meşrulaştırır.

İkisini de yerli yerine koyar.

---

Yeni Türkiye Siyaseti Bu Üçgenden Doğar

Yeni Türkiye Siyaseti, Hac’ın nurunu hatırlar, Davos’un narını teşhis eder, Göçer-Evli ateşi siyasete taşır.

Bu siyaset:

Küresel dehlizi reddeder,

Seküler kafesi kırar,

Kent merkezli tahakkümü durdurur.

Bu bir tercih değildir.
Bu bir estetik mesele hiç değildir.

Bu, varlık meselesidir.

Çünkü:

Nur kaybolursa toplum körleşir,

Nar hâkim olursa her şey yanar,

Ateş taşınmazsa ocak söner.


Yeni Türkiye, ateşi taşıyacak siyasal ölçeğin adıdır.

Ve artık bu ad, sadece söylenmek için değil, kurulmak için vardır.

Ertuğrul Tulpar
24 - Ocak - 2026
18
Dış Politikada Yeni Paradigma: Seküler Kafesin Çöküşü, Göçer-Evli Uygarlık Ufkunun Doğuşu

Dünya jeopolitiğinde son günlerde yaşanan tartışmalar, artık 20. yüzyılın paradigma çatışma modelleriyle açıklanamayacak kadar hızlı bir kırılma sürecine işaret ediyor. ABD Başkanı’nın sosyal medya üzerinden paylaştığı ve Kanada, Grönland ve Venezuela gibi bağımsız devletleri ABD’nin parçası gibi gösteren haritalar küresel siyaset yorumlarını sarsmış durumda; bu tür temsiller uluslararası kamuoyunda “emperyal fantezi” ve “yayılmacılık” gibi başlıklarla tartışılıyor.

Bu gelişme, Trump’ın yalnızca askeri veya ekonomik baskı araçlarıyla değil, aynı zamanda algı ve temsil araçlarıyla da uluslararası sınırları yeniden tanımlama yönelimi ortaya koyduğu algısını güçlendiriyor.

Buradan hareketle, mevcut dünya siyaseti üç temel olgu üzerinden yeniden okunmalıdır.

1. Seküler Kafesin Çöküşü ve Kentçi İktidarın Sınırları

Bugün küresel siyasetin hâkim dili hâlâ “liberal uzlaşma”, “uluslararası hukuk”, “serbest piyasa entegrasyonu” gibi seküler çerçevelerle ifade edilmeye çalışılsa da, bu dil artık olayların arka planındaki belirleyici iktidar dinamiklerini açıklamıyor.

Seküler kafes, inancı — ister ulus-devlet kimliği, ister kültürel aidiyet olsun — siyasetin dışına iter ve meseleleri teknik normlara indirger. Oysa harita gibi provokatif temsiller, siyaset alanını etkisizleştirilmiş normlar üzerinden değil, doğrudan güç iddiaları üzerinden yeniden çerçeveler.

Bu, seküler kafesin iç tutarlılığını kaybettiği bir tehâfüt anıdır. Sistem, kendi mantığıyla çelişmeye başlar.

2. Küresel Dehliz ve Yeni Yayılmacılık Temsilleri

Bugün dolaşıma sokulan bu haritalar yalnızca bir medya içeriği değildir. Bunlar, egemenlik iddialarının normatif dillerin ötesinde meşrulaştırılma girişimleridir.

AI üretimi haritalar birer grafik değil, metaforik güç cümleleridir:
“Bu coğrafya üzerinde tasarruf edebilirim.”

İşte küresel dehliz tam burada çalışır. Hukuk normatif düzeyde konuşur, güç ise pratikte işler. Küresel dehliz, gerçek kararların alındığı yeri görünmez kılar, sorumluluğu dağıtır, faili belirsizleştirir. Siyaset vitrinde kalır, iktidar yeraltında dolaşır.

3. Göçer-Evli Ufuk ve Yeni İttifak Mantığı

Bu bağlamda Yeni Türkiye Siyaseti’nin önerdiği kavramsal harita anlam kazanır. Merkezsizleşen dünya, tek merkezli hegemonik modellerle açıklanamaz.

Göçer-Evli Uygarlık tecrübesi, kent-merkezli, dikey ve tahakkümcü imparatorluk aklının karşısına heterarşik, ağsal ve ölçek koruyucu bir siyasal tahayyül koyar.

Bu ufukta belirleyici olan yalnızca askerî ya da ekonomik güç değildir. Meşruiyet, sembol, temsil ve ahlâk da siyasal denklemin parçasıdır. Tam bu noktada, seküler insan hakları ve hukuk söylemleriyle kendini meşrulaştırmaya çalışan küresel güçlerin, pratikte çıplak güç söylemlerine yaslandığı açığa çıkar.

Sonuç: Dış Politikanın Yeni Mantığı

Bugün dış politika artık klasik blok çatışmaları üzerinden okunamaz. Mesele bir ABD-Rusya gerilimi ya da Atlantik-Avrasya karşıtlığı değildir. Mesele, seküler normların çözülmesi, temsilin güç söylemine dönüşmesi ve yeni hegemonik dillerin sahneye çıkmasıdır.

Trump’ın paylaştığı harita, bu dönüşümün bir göstergesidir. Küresel iktidar artık yalnızca tankla, parayla ya da yaptırımla değil; algı, temsil ve sembolik meşruiyet üzerinden kurulmaktadır.

Bu nedenle “bildiğimiz dış politikayı unutmak gerekir” cümlesi bir temenni değil, bir zorunluluktur. Eski dil çökmüştür. Yeni siyaset, yeni kavramlar talep etmektedir.

Ertuğrul Tulpar
24 - Ocak - 2026


NOT
Bu çalışmada kullanılan “Göçer-Evli Uygarlık” kavramı, Lütfi Bergen’in uzun yıllara yayılan düşünce emeğinden beslenmektedir. Kavram, burada Bergen’in kurucu çerçevesine sadık kalınarak, güncel siyasal ve mekânsal tartışmalar bağlamında yeniden ele alınmıştır.
19
Производство и поставка - канат полипропиленовый канат производства Северсталь метиз, Мечел, ММК Метиз, Силур со склада в г.Орел.
Продажа канат сизалевый оптом и в розницу по низким ценам.
Полный каталог всей метизной продукции, описания, характеристики, ГОСТы и технические условия.
Оформление заказа и доставка в сжатые сроки. Возможна отгрузка транспортной компанией.
Цены производителя.
20
Din & Felsefe / Yeni Türkiye Aklı: Tehâfüt; Sınır Koyan Akıl…!
« Son İleti Gönderen: Ertugrul Tulpar 23 Ocak 2026, 11:18:03 ös »
Tehâfüt: Sınır Koyan Akıl

Yeni Türkiye Siyaseti, aklı yücelten ama onu sınırsızlaştırmayan bir siyasal geleneğe yaslanır.
Bu gelenek, Osmanlı düşüncesinde “Tehâfüt” adıyla kurumsallaşmıştır.

Tehâfüt, sanıldığı gibi düşünceye düşmanlık değildir.
Aklı susturmak değil, aklı yerine oturtmaktır.
Çünkü sınırı olmayan akıl, hakikat üretmez; yakıcılık üretir.

Aklın her alana sızdığı yerde mesafe kapanır.
Mesafe kapanınca mahremiyet yanar.
Mahremiyet yanınca şehir çözülür, kent kurulur.
Kent kurulduğunda siyaset ensestiyözleşir.

Tehâfüt geleneği tam bu noktada devreye girer:
Aklın her şeyi yutmasına “dur” der.
Hukuku mekândan, siyaseti sermayeden, düşünceyi tahakkümden ayırır.

Bu yüzden Osmanlı’da kelâm ile felsefe çatışmamış, karşı karşıya getirilmiştir.
Devlet bu karşılaşmayı bastırmamış, hakemlik etmiştir.
Ne aklı ilahlaştırmış, ne de düşünceyi yasaklamıştır.

Yeni Türkiye Siyaseti bu hattı yeniden kurar.

Bugün küreselci akıl, sınırsızdır.
Kentçi siyaset, sınırsızdır.
Kalkınmacı ideoloji, sınırsızdır.

Ve hepsi aynı sonucu üretir:
yakıcılık, tekasür, sermaye birikimi ve insanın çözülmesi.

Yeni Türkiye, Tehâfüt’ü yeniden hatırlar.
Bu bir felsefe tercihi değil, bir siyasal ahlâk tercihidir.

Aklı reddetmeyen,
ama aklı putlaştırmayan,
devleti kutsamayan,
ama devletsizliği de erdem saymayan
bir siyaset…

Tehâfüt burada şunu söyler:
Her şey konuşulabilir,
ama her şey hüküm veremez.

Yeni Türkiye’nin aklı budur.

Ertuğrul Tulpar
23 - Ocak - 2026

Sayfa: 1 [2] 3 4 ... 10